W restauracyjnej kuchni każdy metr kwadratowy ma znaczenie, szczególnie gdy lokal dysponuje niewielkim zapleczem. Trzeba znaleźć miejsce na urządzenia, zapasy produktów i stanowiska pracy, jednocześnie zapewniając personelowi swobodę poruszania się. W przypadku chłodnictwa dochodzą do tego wymagania dotyczące temperatury przechowywania żywności i zachowania odpowiednich warunków higienicznych. Dobrze zaplanowane zaplecze nie musi jednak zajmować dużej powierzchni. Wiele zależy od rozmieszczenia sprzętu, sposobu magazynowania produktów i organizacji codziennych dostaw.
Jak zaplanować przestrzeń chłodniczą w restauracji?
Pierwszym krokiem powinno być określenie rzeczywistych potrzeb lokalu. Restauracja przygotowująca kilkadziesiąt posiłków dziennie będzie wymagała innego zaplecza niż obiekt obsługujący kilkuset gości. Znaczenie mają również rodzaj serwowanych potraw, częstotliwość dostaw i ilość produktów przygotowywanych wcześniej.
Warto przeanalizować, jakie surowce trafiają do kuchni, jak długo są przechowywane i na których stanowiskach są wykorzystywane. Produkty potrzebne do bieżącego przygotowywania posiłków powinny znajdować się stosunkowo blisko miejsca pracy. Z kolei większe zapasy można umieścić w osobnej szafie lub komorze chłodniczej.
Nie należy jednak kierować się wyłącznie wygodą personelu. Surowe mięso, ryby i inne produkty wymagające szczególnej ostrożności muszą być przechowywane w sposób zapobiegający zanieczyszczeniu gotowych potraw. W zależności od wielkości zaplecza i przyjętych procedur może to oznaczać konieczność zastosowania oddzielnych urządzeń lub odpowiednio wydzielonych przestrzeni chłodniczych.
Dobrze jest także uwzględnić wielkość opakowań dostawczych. Urządzenie, które na papierze oferuje wystarczającą pojemność, nie zawsze będzie wygodne w użytkowaniu, jeśli przechowywane produkty wymagają dużych pojemników czy skrzynek.
Szafy czy stoły chłodnicze – co sprawdzi się na małym zapleczu?
Przy ograniczonej powierzchni pomieszczenia duże znaczenie ma wybór urządzeń o odpowiedniej konstrukcji. Klasyczne szafy chłodnicze pozwalają wykorzystać przestrzeń w pionie. Dzięki kilku poziomom przechowywania można rozmieścić produkty bez konieczności zajmowania znacznej części podłogi.
Takie rozwiązanie sprawdza się szczególnie przy magazynowaniu większych zapasów żywności. Trzeba jednak pamiętać o pozostawieniu miejsca na pełne otwarcie drzwi, dostęp do półek oraz czyszczenie urządzenia.
W pobliżu stanowisk przygotowywania posiłków przydatne mogą być stoły chłodnicze. Łączą one funkcję przechowywania żywności z powierzchnią roboczą, dzięki czemu kucharz ma potrzebne składniki pod ręką. Rozwiązanie to jest wykorzystywane między innymi w pizzeriach, lokalach przygotowujących sałatki oraz restauracjach, w których część produktów musi być stale dostępna podczas komponowania dań.
Przy wyborze stołu chłodniczego należy uwzględnić nie tylko jego długość i pojemność, ale również sposób otwierania drzwi lub wysuwania szuflad. W wąskich przejściach niewłaściwie dobrany model może utrudniać poruszanie się i blokować dostęp do sąsiednich stanowisk.
Oddzielenie strefy barowej pozwala odciążyć zaplecze kuchenne
Nie wszystkie produkty wymagające chłodzenia muszą znajdować się w głównej części kuchni. Napoje, dodatki do koktajli czy składniki wykorzystywane przez barmanów mogą być przechowywane bezpośrednio przy stanowisku obsługi.
W restauracjach posiadających bar dobrze sprawdzają się chłodziarki barowe, których kompaktowa konstrukcja umożliwia umieszczenie urządzenia pod blatem lub w zabudowie stanowiska, o ile pozwalają na to wymagania montażowe konkretnego modelu. Dostępne są między innymi warianty z drzwiami pełnymi i przeszklonymi, pozwalające dopasować wyposażenie do sposobu pracy lokalu.
Przeniesienie zapasu napojów do strefy barowej ogranicza konieczność częstego przemieszczania się personelu pomiędzy barem a kuchnią. Jednocześnie zwalnia miejsce w większych urządzeniach chłodniczych, które mogą zostać przeznaczone na przechowywanie produktów spożywczych.
Warto przy tym rozdzielić zapas bieżący od magazynowego. Nie wszystkie napoje muszą znajdować się w urządzeniu dostępnym dla barmana. Część produktów można przechowywać w innym miejscu i uzupełniać chłodziarkę zgodnie z zapotrzebowaniem.
Dlaczego nie warto ustawiać urządzeń chłodniczych zbyt blisko siebie?
Chęć maksymalnego wykorzystania powierzchni często prowadzi do ustawiania urządzeń bezpośrednio przy ścianach lub w bardzo ciasnych wnękach. Nie zawsze jest to prawidłowe rozwiązanie.
Urządzenia chłodnicze muszą odprowadzać ciepło powstające podczas pracy układu chłodniczego. Zablokowanie otworów wentylacyjnych albo pozostawienie zbyt małej przestrzeni wokół agregatu może pogarszać warunki pracy urządzenia, zwiększać zużycie energii i utrudniać utrzymanie wymaganej temperatury.
Wymagane odstępy zależą od konkretnego modelu i sposobu wentylacji. Niektóre urządzenia są przystosowane do zabudowy podblatowej i pobierają powietrze od frontu, inne wymagają zachowania wolnej przestrzeni z tyłu lub po bokach. Dlatego przy planowaniu ustawienia należy korzystać z instrukcji producenta, zamiast przyjmować jednakowe odległości dla wszystkich urządzeń.
Istotna jest również lokalizacja względem źródeł ciepła. Ustawienie chłodziarki tuż obok pieca, grilla czy kuchni gastronomicznej może dodatkowo obciążać jej układ chłodniczy. Jeśli przestrzeń na to pozwala, najlepiej oddzielić strefę chłodzenia od urządzeń wykorzystywanych do intensywnej obróbki termicznej.
Jak uporządkować produkty wewnątrz urządzeń chłodniczych?
Nawet pojemna szafa chłodnicza szybko staje się niewygodna, jeśli produkty są ustawiane przypadkowo. Personel traci wówczas czas na szukanie składników, a częste otwieranie drzwi powoduje dopływ cieplejszego powietrza do wnętrza.
Dobrym rozwiązaniem jest wyznaczenie stałych miejsc dla poszczególnych grup produktów. Pojemniki powinny być odpowiednio opisane, a ich układ umożliwiać łatwe kontrolowanie zawartości i terminów przydatności do spożycia. Produkty wymagające różnych temperatur należy przechowywać zgodnie z ich indywidualnymi wymaganiami, a surowce stwarzające ryzyko zanieczyszczenia innych potraw muszą być skutecznie odseparowane.
W organizacji zapasów pomaga zasada FIFO, zgodnie z którą produkty przyjęte wcześniej są wykorzystywane w pierwszej kolejności. W przypadku żywności z oznaczonym terminem przydatności warto dodatkowo kierować się zasadą FEFO, czyli zużywać najpierw produkty, których termin upływa najwcześniej.
Półek nie należy przepełniać. Zbyt ciasne ustawienie pojemników może ograniczać prawidłowy obieg chłodnego powietrza i utrudniać utrzymanie równomiernych warunków przechowywania. Trzeba także pozostawić dostęp do elementów wymagających regularnego czyszczenia.
Przy większej liczbie pracowników przydatny jest prosty system oznaczeń. Dzięki niemu każda osoba pracująca na zmianie wie, gdzie odłożyć konkretny produkt i w którym miejscu szukać potrzebnych składników.
Organizacja dostaw i zapasów a wykorzystanie powierzchni
Na ilość miejsca potrzebnego do przechowywania żywności wpływa również częstotliwość dostaw. Restauracja, która zamawia duże partie produktów raz w tygodniu, potrzebuje większej przestrzeni magazynowej niż lokal korzystający z częstszych dostaw mniejszych ilości surowców.
Nie zawsze jednak zwiększenie częstotliwości zamówień będzie korzystne. Należy uwzględnić koszty transportu, minimalne wielkości dostaw i dostępność poszczególnych produktów. Najlepsze rozwiązanie zależy od charakteru menu oraz rzeczywistego zużycia surowców.
Warto regularnie analizować stany magazynowe i porównywać je ze sprzedażą. Jeśli określony składnik przez większość tygodnia zajmuje znaczną część chłodziarki, a jest wykorzystywany sporadycznie, dobrym rozwiązaniem może być zmiana wielkości zamówień.
Istotna jest także organizacja przyjmowania dostaw. Produkty wymagające chłodzenia powinny być możliwie szybko sprawdzane i umieszczane w odpowiednich warunkach. Pozostawianie ich na zapleczu kuchennym podczas segregowania pozostałego towaru może prowadzić do niepożądanego wzrostu temperatury.
GastroMocni – urządzenia chłodnicze dopasowane do potrzeb gastronomii
Wyposażenie chłodnicze powinno odpowiadać sposobowi pracy restauracji, a nie wyłącznie wymiarom dostępnego pomieszczenia. Przy wyborze sprzętu warto uwzględnić liczbę przechowywanych produktów, wymagane zakresy temperatur, częstotliwość otwierania urządzeń oraz możliwości techniczne lokalu.
W ofercie GastroMocni znajdują się różne rodzaje urządzeń chłodniczych wykorzystywanych w profesjonalnej gastronomii, w tym szafy i stoły chłodnicze, chłodziarki przeznaczone do barów oraz rozwiązania do przechowywania i ekspozycji produktów. Odpowiednie zestawienie tych urządzeń pozwala lepiej zagospodarować dostępne miejsce i dostosować organizację zaplecza do codziennych potrzeb personelu.